Jeden dzień, trzy miasta. Jan Paweł II na Podbeskidziu

Kościół i świat

Skoczów · Bielsko-Biała · Żywiec — 22 maja 1995 r.

W Skoczowie mówił o sumieniu i modlił się z luteranami. W Bielsku-Białej wracał do historii swojej rodziny i upominał się o ludzi bez pracy. W Żywcu przypominał o świadectwie wiary. Wizyta z 22 maja 1995 roku zostawiła regionowi pytania, do których warto wracać także dziś.

Opracowanie redakcyjne Ślady JP2 · 3 min czytania

Powrót po kanonizacji

Dzień wcześniej w Ołomuńcu Jan Paweł II kanonizował Jana Sarkandra, pochodzącego ze Skoczowa, oraz Zdzisławę z Lemberku. Polski etap podróży był dziękczynieniem za nowego świętego. Obejmował spotkanie ze wspólnotą ewangelicko-augsburską w Skoczowie, Mszę na Kaplicówce oraz wizyty w Bielsku-Białej i Żywcu. ¹

Warto prześledzić ten dzień w całości. Znany apel o ludzi sumienia sąsiaduje w nim z modlitwą chrześcijan różnych wyznań, pamięcią o bliskich i dostrzeżeniem konkretnych ludzkich trudności. W takim zestawieniu łatwiej zobaczyć, jak wiele spraw Papież łączył z odpowiedzialnością za drugiego człowieka.

Skoczów: najpierw spotkanie z luteranami

Jeszcze przed Mszą na Kaplicówce Papież odwiedził miejscową wspólnotę ewangelicko-augsburską. Podkreślił, że od początku planowania wizyty uważał to spotkanie za konieczne. Dziękował za dialog i współpracę rozwijane na Śląsku Cieszyńskim oraz ziemi bielskiej. ²

Przypomniał również trudną historię podziałów i przemocy religijnej. Mówił o ofiarach po obu stronach oraz potrzebie rachunku sumienia. Dążenie do jedności wiązał z modlitwą, nawróceniem i dialogiem. W regionie zamieszkanym przez katolików i luteran słowa te dotyczyły relacji między ludźmi spotykającymi się na co dzień. ²

Kaplicówka: wymagania zaczynają się od siebie

Podczas homilii Jan Paweł II odwołał się do wierności sumieniu, której świadkiem był Jan Sarkander. Wezwał do rozpoznawania dobra i zła w prawdzie, pracy nad sobą oraz powstawania z własnych upadków. Sumienie łączył z odpowiedzialnością za życie rodzinne i publiczne. ³

„Polska woła dzisiaj nade wszystko o ludzi sumienia!”

Ten apel obejmował troskę o dobro wspólne i otwartość na potrzeby bliźnich. Papież mówił także o ranach pozostawionych przez totalitaryzm i o konieczności obrony wolności sumienia. W centrum jego wezwania znajdował się człowiek, który podejmuje decyzje i ponosi za nie odpowiedzialność. ³

Bielsko-Biała: rodzinna pamięć i ludzkie troski

W Bielsku-Białej wspomnienia miały bardzo osobisty charakter. W Białej urodził się ojciec Papieża, w okolicy mieszkali krewni, a w bielskim szpitalu pracował jego starszy brat, lekarz Edmund Wojtyła. Jan Paweł II przypomniał, że brat zmarł, służąc chorym. ⁴

Obok rodzinnej historii pojawiły się sprawy mieszkańców: bezrobocie, ubóstwo dotykające rodziny, los chorych i trud pracowników. Papież zapewniał o bliskości Kościoła wobec cierpiących. Zwrócił też uwagę na spotkanie tradycji krakowskiej i śląskiej, uznając je za bogactwo miasta oraz diecezji bielsko-żywieckiej. ⁴

Żywiec: wiara ma swoich świadków

Na żywieckim rynku Papież wspominał wcześniejsze odwiedziny w parafiach doliny Soły oraz gościnność mieszkańców. Wracał pamięcią do miejsc, które znał z posługi w archidiecezji krakowskiej, i do beskidzkich wędrówek. Życzył nowej wspólnocie diecezjalnej rozwoju opartego na jej duchowym dziedzictwie. ⁵

Głównym tematem przemówienia stało się świadectwo o Chrystusie, dawane mocą Ducha Świętego. Jan Paweł II mówił o trwaniu w wierze mimo przeciwności i dyskryminacji. Przywoływał świętych oraz lokalną pobożność, w tym nabożeństwa maryjne i modlitwę o urodzaje. Religijne życie regionu pokazywał przez doświadczenia jego wspólnot. ⁵

Co zostaje po tej wizycie?

Dla nas, czytających te przemówienia po latach, ważne może być ich wspólne odczytanie. Wierność sumieniu, szacunek wobec chrześcijan innego wyznania i zainteresowanie losem potrzebujących pomagają przyjrzeć się temu samemu pytaniu: jak odpowiadam za relacje, które współtworzę?

Możemy zacząć od sprawy pozostającej w naszym zasięgu: naprawienia wyrządzonej krzywdy, spokojnej rozmowy mimo różnicy zdań albo konkretnej pomocy osobie tracącej pracę. To propozycje dzisiejszej lektury redakcyjnej. Pozwalają przejść od wspomnienia papieskiej obecności do decyzji podejmowanej we własnym domu, parafii czy miejscu pracy.

Źródła i opracowanie

1. Program podróży apostolskiej do Czech i Polski, 20–22 maja 1995 r. (wersja angielska).
2. Jan Paweł II, przemówienie podczas wizyty we wspólnocie ewangelicko-augsburskiej, Skoczów, 22 maja 1995 r., nr 1–4.
3. Jan Paweł II, homilia na Kaplicówce, Skoczów, 22 maja 1995 r., zwłaszcza nr 1 i 3.
4. Jan Paweł II, przemówienie do mieszkańców Bielska-Białej, 22 maja 1995 r., nr 1–2.
5. Jan Paweł II, przemówienie do wiernych na rynku w Żywcu, 22 maja 1995 r., nr 1–3.

Artykuł opracowany na podstawie istniejącego materiału portalu oraz tekstów Stolicy Apostolskiej. Cytat oznaczono przypisem; pozostałe omówienia nie są dosłownymi wypowiedziami Papieża. Ostatnia część i pytanie do czytelnika są współczesną refleksją redakcji.