Pomnik 26 męczenników na wzgórzu Nishizaka w Nagasaki.

Nagasaki. Dwie pamięci jednego miasta

PODRÓŻE Z JP2 / AZJA / JAPONIA · CYKL: PODRÓŻE ŚLADAMI JP2

Biała fasada kościoła Ōura, rząd postaci na pomniku Nishizaka, ceglane wieże Urakami. W Nagasaki historia chrześcijaństwa ma wiele adresów. Podróż ich śladem prowadzi przez prześladowania, wiarę przekazywaną w ukryciu i odbudowę po wybuchu bomby atomowej. Jan Paweł II przyjechał tu 26 lutego 1981 roku — jako pielgrzym i rozmówca ocalałych.

Pomnik 26 męczenników na wzgórzu Nishizaka w Nagasaki.
Pomnik 26 męczenników na wzgórzu Nishizaka w Nagasaki.Fot. BigCheddah / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0Źródło fotografii

Najpierw spojrzeć w twarze

Na wzgórzu Nishizaka dwudziestu sześciu męczenników stoi obok siebie w długim reliefie. Zanim przeczyta się daty, wzrok zatrzymuje się na postaciach. Pomnik upamiętnia Pawła Miki i jego towarzyszy, straconych 5 lutego 1597 roku. Powstał w stulecie ich kanonizacji. Za nim znajduje się muzeum poświęcone historii chrześcijaństwa w Nagasaki.[1]

Warto potraktować te dwa miejsca jako początek podróży. Pomnik daje jej ludzkie twarze, muzeum — potrzebne szczegóły. Wśród opisanych w miejskim przewodniku przedmiotów jest Maria Kannon: figurka o buddyjskiej formie, służąca ukrywającym się chrześcijanom jako wizerunek Maryi. Niewielki obiekt mówi o codzienności, w której znak wiary mógł stać się zagrożeniem.

Papież na Nishizaka

Przy tym pomniku modlił się Jan Paweł II. W przemówieniu z 26 lutego 1981 roku przypominał, że prześladowania nie przerwały przekazywania wiary z rodziców na dzieci. Dziękował za świadectwo męczenników i mówił o miłości silniejszej od śmierci. Chciał, by miejsce przemawiało również do współczesnych.[2]

Jego słowa warto przeczytać przed wizytą. Pomagają dostrzec w opowieści o prześladowaniach także historię trwania: rodzin, domowej modlitwy, pamiętanych słów. W muzeum łatwiej wtedy szukać śladów życia ludzi, których nazwisk nie ma na najbardziej znanych tablicach.

Ōura: pytanie o Maryję

Biała fasada, zielona wieża, schody prowadzące ku wejściu. Kościół Ōura ma wyrazistą sylwetkę, lecz najważniejsza związana z nim historia rozegrała się w rozmowie. 17 marca 1865 roku przyszła tu grupa ukrywających się chrześcijan z Urakami. Przed ks. Bernardem Petitjeanem ujawnili swoją wiarę; jedna z kobiet zapytała o figurę Matki Bożej.[4]

Wydarzenie nazwano „odkryciem ukrytych chrześcijan”. Dla przybyszy z Europy było zaskoczeniem: po pokoleniach zakazu i represji spotkali potomków dawnych japońskich wiernych. Dalsze losy wspólnot były różne — część powróciła do Kościoła katolickiego, inne zachowały praktyki rozwinięte w ukryciu. Poznanie tej historii dodaje znaczenia zwykłemu gestowi wejścia do świątyni.

Kościół Ōura. To tutaj w 1865 roku ukrywający się chrześcijanie ujawnili swoją wiarę.
Kościół Ōura. To tutaj w 1865 roku ukrywający się chrześcijanie ujawnili swoją wiarę.Fot. Houjyou-Minori / Wikimedia Commons / CC0.Źródło fotografii

Urakami: dzwon wydobyty z gruzów

Dwie ceglane wieże Urakami otwierają kolejny rozdział. Wybuch bomby atomowej w 1945 roku zniszczył większość dawnej katedry. Ocalali uczestniczyli później w jej odbudowie. Japońska Narodowa Organizacja Turystyczna przywołuje historię dzwonu wydobytego z gruzów i uruchomionego w Wigilię tego samego roku.[5]

W tej części miasta warto zaplanować także Park Pokoju i Muzeum Bomby Atomowej. To osobny etap zwiedzania, któremu dobrze zostawić więcej czasu. Świadectwa mieszkańców wymagają uwagi; po ich poznaniu przerwa bywa ważniejsza niż następny punkt na planie.

Ceglana fasada odbudowanej katedry Urakami.
Ceglana fasada odbudowanej katedry Urakami.Fot. 663highland / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0Źródło fotografii

Miasto ocalałych

Podczas pobytu w Nagasaki Papież odwiedził również szpital Megumi no Oka i spotkał osoby ocalałe z bombardowania. Było to dzień po jego wystąpieniu w Hiroszimie. Ich cierpienie i obecność łączył z apelem o pokój.[3]

Nishizaka, Ōura i Urakami pozwalają poznawać Nagasaki rozdział po rozdziale. Po jednym z nich zostaje w pamięci figurka, po innym pytanie o Maryję albo dzwon wydobyty z ruin. Z takich szczegółów powstaje obraz miasta znacznie bogatszy niż jego najbardziej znane skojarzenie.

Źródła i opracowanie

Przemówienie papieskie omówiono własnymi słowami. Pozostałe propozycje zwiedzania i komentarze są opracowaniem redakcyjnym. Materiał nie jest relacją autora z odbytej podróży.

  1. Oficjalny przewodnik Nagasaki: Nishizaka, pomnik i muzeum 26 męczenników.
  2. Jan Paweł II, przemówienie na wzgórzu męczenników, 26 lutego 1981 (portugalski).
  3. Vatican News: papieskie ślady w Japonii, 13 września 2019 — spotkanie z ocalałymi.
  4. Japan Tourism Agency: spotkanie ukrytych chrześcijan w Ōura, 17 marca 1865.
  5. Japan National Tourism Organization: katedra Urakami i historia odbudowy.

Informacje sprawdzono 5 listopada 2026. Nie podajemy cen, godzin otwarcia ani rozkładów komunikacji bez osobnego sprawdzenia przed publikacją części praktycznej.

Przewijanie do góry